الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

8

تفسير مجمع البيان (فارسى)

قرائت آيات : لا يرى - اهل كوفه بجز كسايى و يعقوب و سهل ( لا يرى ) به ضم يا و ( الّا مساكنهم ) به رفع قرائت كرده‌اند ، و بقيّه ( لا ترى ) به فتح تاء و ( الّا مساكنهم ) بنصب خوانده‌اند ، و در قرائت نادرى حسن و أبى رجاء و قتاده و مالك بن دينار و أعمش ( لا ترى ) به ضم تاء و ( الّا مساكنهم ) به رفع خوانده‌اند ، و أعمش ( مسكنهم ) « 1 » . دليل قرائت : ابو على گويد : مذكّر آوردن فعل در ( لا يرى الا مساكنهم ) كار خوبى است ، و اين عمل بهتر است از الحاق علامة تأنيث به فعل به خاطر جمع بودن آن ، زيرا در اينجا كلام حمل بر معنى شده است ، و به همين جهت است كه عرب مىگويد : ( ما قام الّا هند ) و نمىگويد : ( ما قامت الّا هند ) چون در معنى ( ما قام أحد ) است ، و در اين گونه موارد علامة تأنيث راه نمىيابد مگر در قرائتهاى نادر و در ضرورتها ، و از اين باب است گفتار شاعر عرب كه مىگويد : ( برى النخز و الأجراز ما فى غروضها * فما بقيت الّا الصّدور الجراشع ) يعنى : ( دويدن و زمينهاى سخت و خشن تمام گوشت بدنش را ريخت و ديگر جز مشتى استخوان سينه چيزى از آن بر جاى نمانده است ) . و گفتار شاعر ديگرى به نام ذى الرّمه :

--> ( 1 ) - و دو قارى حرم و أبو عمرو در آيهء 21 ( انى أخاف ) بفتح خوانده‌اند ، و نيز ابو عمرو ( أبلغكم ) را به سكون باء و تخفيف لام قرائت كرده‌اند ، و نافع و بزى و أبو عمرو ( انى أراكم ) را به فتح خوانده‌اند .